Cari hesap nasıl işler?
"Cari" kelimesi süregiden, akan anlamına gelir. Cari hesap da tek bir satışı değil, bir kişiyle aranda dönen bütün alışverişi tutar: sattığın mal, aldığın ödeme, kestiğin fatura, yaptığın iade. Hepsi aynı hesaba işlenir ve sonunda tek bir rakam kalır: bakiye.
Dükkânda iki tür cari hesap olur. Müşteri cari hesabı sana borçlu olanları tutar; veresiye satışlar buraya yazılır. Tedarikçi cari hesabı ise senin borçlu olduğun toptancıları tutar; mal alıp sonra ödediğinde borç burada birikir.
Muhasebede müşteri hesapları genelde 120 Alıcılar, tedarikçi hesapları 320 Satıcılar hesabında izlenir. Dükkân sahibi için önemli olan kod değil, her kişinin hesabının ayrı ve güncel olmasıdır.
Cari hesap nasıl tutulur?
Her kişiye ayrı hesap aç
Her müşteri ve tedarikçi için ayrı bir hesap tutulur; iki kişi aynı sayfaya yazılmaz.
Her hareketi tarihiyle yaz
Satış, alış, ödeme, tahsilat ve iade, tarihi ve açıklamasıyla aynı hesaba işlenir; her satırdan sonra bakiye güncellenir.
Yanlışı silme, ters kayıtla düzelt
Hatalı kayıt silinmez; ters bir kayıtla düzeltilir. Böylece geçmiş izlenebilir kalır.
Dönem dönem karşılaştır
Tedarikçiyle bakiyeler ay sonunda cari mutabakat ile karşılaştırılır; müşteriye istendiğinde hesap ekstresi verilir.
Bankadaki cari hesap ile ticari cari hesap aynı şey mi?
Hayır. Bankadaki cari hesap, faizsiz vadesiz mevduat hesabıdır; paran bankada durur ve istediğin an çekersin. Ticari cari hesap ise bir müşteri ya da tedarikçiyle aranızdaki borç ve alacağın kaydıdır; bankayla ilgisi yoktur. Toptancı "carine yazdım" dediğinde kastettiği ikincisidir.
Örnek
Kaya Usta'nın hesabı
- 1 Eylül: 2.400 TL'lik malzemeyi veresiye aldı → bakiye 2.400 TL borç
- 8 Eylül: 1.000 TL nakit ödedi → bakiye 1.400 TL borç
- 12 Eylül: 350 TL'lik malı iade etti → bakiye 1.050 TL borç
Kaya Usta'nın cari hesabında 1.050 TL borç bakiyesi kalır. Aynı hareketlerin ekstre hâli hesap ekstresi sayfasında.
Cari hesap ile hesap ekstresi aynı şey mi?
Cari hesap hareketlerin kendisidir; hesap ekstresi ise bu hareketlerin belli bir tarih aralığında dökülmüş, karşı tarafa verilebilen listesidir.
Sık sorulanlar
Cari hesap ile veresiye arasındaki fark nedir?
Veresiye, müşteriye malı verip parasını sonra almaktır; bir ödeme türüdür. Cari hesap ise müşteri ve tedarikçiyle dönen bütün hareketlerin tutulduğu hesabın genel adıdır. Veresiye satış, müşterinin cari hesabına borç olarak yazılır.
Cari hesap kayıtları kaç yıl saklanır?
Vergi Usul Kanunu'nun 253. maddesine göre defter ve belgeler, ilgili oldukları yılı izleyen yılın başından itibaren 5 yıl saklanır. Cari hesaba dayanak olan fatura, makbuz ve ekstreleri de bu süre boyunca saklamak gerekir.
Resmî kaynaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m.146-149 (zamanaşımı)(yeni sekmede açılır)
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, m.253 (defter ve belgelerin saklanması)(yeni sekmede açılır)
Bu sayfa genel bilgi verir; vergi ve muhasebe kararların için mali müşavirine danış. Oran ve eşikler değişebilir, güncel hâlini resmî kaynaktan kontrol et.
