Stok takibi nasıl yapılır?
Stok takibi dört adımda yapılır. Her ürün barkodu, birimi ve alış fiyatıyla bir kez kaydedilir. Stoğu değiştiren her hareket anında girilir: satış ve iade kasadan, mal kabul alış faturasıyla, fire ve sayım farkı stok hareketiyle. Çok satan ürünlere kritik stok seviyesi konur; altına düşen ürün uyarı listesine gelir. Dönem dönem barkodla sayım yapılır, fark nedeniyle birlikte işlenir.
Stoğu değiştiren dört hareket
Bir ürünün stoğu yalnızca dört şekilde değişir: satılır, iade edilir, mal kabulle gelir ya da sayımla düzeltilir. Bu dördünden biri kaydedilmediğinde program ile raf ayrışır. Stok hareketleri ekranı, bir ürünün ne zaman, hangi nedenle artıp azaldığını geriye dönük gösterir; fark çıktığında aramaya buradan başlanır.
| Hareket | Stoğa etkisi | Sık hata |
|---|---|---|
| Satış | Azaltır | Barkodu okutmadan elle toplam yazmak |
| Satış iadesi | Artırır | İadeyi kaydetmeden ürünü rafa koymak |
| Mal kabul | Artırır | Alış faturasını günler sonra girmek |
| Sayım farkı | Artırır ya da azaltır | Nedeni aramadan farkı uygulamak |
Kritik stok seviyesi nasıl konur?
Kritik stok, günlük ortalama satış ile tedarik süresinin çarpımına bir güvenlik payı eklenerek bulunur. Günde 4 tane satılan ve 5 günde gelen bir ürün için seviye en az 20 olmalıdır. Seviyenin altına düşen ürünler kritik stok listesinde ve panodaki "bitmek üzere" kutusunda görünür. Hesabın mantığını kritik stok sayfasında anlattık.
Beden, renk ve çeşit (varyant)
Aynı ürünün beden ya da renkleri varyant olarak tek ürün kartına bağlanır; her varyantın barkodu ve stoğu ayrı görünür. Gıda ve kozmetik gibi ürünlerde lot ve son kullanma tarihi (SKT) girilir; tarihi yaklaşan ürün listede öne çıkar.
Rafta bekleyen para
Stok takibi fazla malı da gösterir. Aylardır satılmayan ürün rafta para bağlar. Panodaki "rafta bekleyen" görünümü uzun süredir hareket görmeyen ürünleri listeler; indirimle eritmek ya da tekrar sipariş etmemek için karar buradan verilir. Bir malın rafta ne kadar beklediğini stok devir hızı söyler: yılda kaç kez satılıp yenilendiği.
Yıl sonu envanteri
Vergi açısından yıl sonunda envanter çıkarılır (VUK m.185–186); defter ve belgeler, ilgili yılı izleyen yıldan başlayarak beş yıl saklanır (VUK m.253). Şirketler ve diğer tacirler için ticari defter ve belgelerde süre on yıldır (TTK m.82). Stok raporlarını Excel'de açılan dosya olarak indirip mali müşavirine verebilir, arşivleyebilirsin.
Resmî kaynaklar
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (fatura m.229-231, muhafaza m.253)(yeni sekmede açılır)
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, m.82 (saklama)(yeni sekmede açılır)
- GS1 Türkiye(yeni sekmede açılır)
Bu sayfa genel bilgi verir; vergi ve muhasebe kararların için mali müşavirine danış. Oran ve eşikler değişebilir, güncel hâlini resmî kaynaktan kontrol et.
