Çek ve senet nasıl işler?
Toptancıya mal karşılığı verilen çek, üzerindeki tarihte bankaya ibraz edilir; karşılığı yoksa karşılıksız çek işlemleri başlar. Senette ise banka yoktur; borçlu vade gününde parayı kendisi öder. İkisi de ciro edilerek bir başkasına devredilebilir.
Çek ve senet alındığı gün tahsil edilmiş sayılmaz: cari hesapta borç kapanır ama para henüz kasaya girmemiştir. Bu yüzden portföydeki çek ve senetler vadesine göre ayrıca izlenir ve nakit akışı tablosuna vade tarihiyle yazılır.
| Çek | Senet (bono) | |
|---|---|---|
| Kim öder? | Keşidecinin bankası | Borçlunun kendisi |
| Ne zaman? | Üzerindeki tarihten sonra bankaya ibraz edilince | Vade gününde |
| Ödenmezse | Karşılıksız çek (5941 sayılı Çek Kanunu) | Protesto ve icra takibi |
Çekin bir de ibraz süresi var: Türk Ticaret Kanunu'nun 796. maddesine göre düzenlendiği yerde ödenecek çek 10 gün, Türkiye'de başka bir yerde ödenecek çek 1 ay içinde bankaya ibraz edilmelidir. Süre geçerse cirantalara başvuru hakkı kaybedilebilir; çeki portföyde unutma.
Sık sorulanlar
Çeki ciro etmek ne demek?
Ciro, çeki ya da senedi arkasına imza atarak başkasına devretmektir. Müşteriden aldığın çeki toptancına ciro edersen toptancı çeki bankaya senin yerine ibraz eder. Çek karşılıksız çıkarsa ciro eden olarak sen de sorumlu olursun.
Karşılıksız çıkan çek cari hesaba nasıl işlenir?
Çek alındığında müşterinin borcu kapanmıştır. Karşılıksız çıkınca bu borç yeniden müşterinin hesabına yazılır ve çekin durumu karşılıksız olarak işaretlenir; yasal takip için çekin aslını ve banka şerhini sakla.
Resmî kaynaklar
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (bono m.776-779, çek m.780 ve devamı, ibraz süresi m.796)(yeni sekmede açılır)
- 5941 sayılı Çek Kanunu(yeni sekmede açılır)
Bu sayfa genel bilgi verir; vergi ve muhasebe kararların için mali müşavirine danış. Oran ve eşikler değişebilir, güncel hâlini resmî kaynaktan kontrol et.
