Özet
- Kâr, satışın maliyetten fazlasıdır; nakit ise elindeki paradır.
- Önümüzdeki 4–8 haftayı haftalık bir tabloda planla.
- Veresiye alacağı ve stoktaki mal, henüz nakde dönmemiş paradır.
- Toptancı vadelerini müşteri tahsilatlarıyla eşleştir.
- Sıkışıklığı haftalar önce görmek, pazarlık için zaman kazandırır.
Kâr eden dükkân neden nakitsiz kalır?
Aylık satışın maliyetten fazla olması dükkânın kâr ettiğini söyler ama kasada para olduğunu söylemez. Satılan malın bir kısmı veresiye gitmiştir ve parası haftalar sonra gelecektir. Kâr edilen paranın bir kısmı da rafa yeni mal olarak dönmüştür. Toptancının vadesi ise bu parayı beklemez.
Örnek
Kâr var, para yok
- Ay içinde satış: 200.000 TL, satılan malın maliyeti: 150.000 TL
- Brüt kâr: 50.000 TL
- Satışın 70.000 TL'si veresiye, henüz tahsil edilmedi
- Rafa yeni alınan mal: 60.000 TL, toptancı vadesi bu ay doluyor
Kâğıt üzerinde 50.000 TL kâr varken ay sonunda kasada toptancıya yetecek nakit olmayabilir.
Haftalık nakit akışı tablosu
Nakit akışı takibinin en uygulanabilir hâli, önümüzdeki dört ila sekiz haftayı gösteren basit bir tablodur. Her satır bir haftadır; girişler, çıkışlar ve haftanın sonunda kalan bakiye yazılır.
| Hafta | Giriş (TL) | Çıkış (TL) | Bakiye (TL) |
|---|---|---|---|
| Başlangıç | 40.000 | ||
| 1. hafta | 46.000 | 38.000 | 48.000 |
| 2. hafta | 41.000 | 52.000 | 37.000 |
| 3. hafta | 39.000 | 71.000 | 5.000 |
| 4. hafta | 52.000 | 30.000 | 27.000 |
Tablo üçüncü haftada bakiyenin neredeyse sıfıra indiğini gösteriyor: o hafta kira, maaş ve büyük bir toptancı ödemesi üst üste gelmiş. Bunu iki hafta önceden görmek, bir ödemeyi öne ya da arkaya almak, bir müşteriyle tahsilatı konuşmak ya da o hafta alımı küçültmek için zaman verir.
Girişler ve çıkışlar: neler yazılır?
| Girişler | Çıkışlar |
|---|---|
| Peşin satış (nakit, havale) | Toptancı ödemeleri (vadesine göre) |
| Veresiye müşterilerden beklenen tahsilat | Kira, elektrik, su, internet |
| Kart satışlarının bankaya geçişi (komisyon düşülmüş) | Maaş ve SGK primleri |
| Diğer gelirler | Vergi ödemeleri ve kredi taksitleri |
Alacak ve stok: bekleyen para
Dükkânın parasının büyük kısmı iki yerde bekler: müşterilerdeki veresiye alacağında ve raftaki malda. Her ikisi de gerçek paradır ama nakit değildir. Alacağı hızlandırmak ve rafta yavaş dönen malı azaltmak, borç almadan nakit yaratmanın en sade yollarıdır.
- Alacakları kaç gündür beklediğine göre ayır; 60 günü geçenler için önce müşteriyle konuş. Ayrıntısı veresiye rehberinde.
- Yavaş satan ürünlerde (stok devir hızı düşük olanlar) yeni alımı durdur, önce eldekini sat.
- Toptancı vadelerini müşteri tahsilat günlerine yaklaştırmayı konuş; ödeme takvimi için toptancı hesabı rehberine bak.
Nakit sıkışıklığının erken işaretleri
- Toptancı ödemesini yapmak için tahsilat beklemek alışkanlık hâline geldi.
- Toplam veresiye alacağı aylık satışa göre her ay biraz daha büyüyor.
- Kasadan kişisel harcama için alınan para yazılmıyor.
- Sabit giderler (kira, maaş) satışın düşük olduğu haftalarda kredi kartıyla karşılanıyor.
- Rafta aylardır dönmeyen mal birikiyor ama yeni alım devam ediyor.
Bu işaretlerden biri tek başına alarm değildir. İkisi ya da üçü aynı anda görünüyorsa nakit akışı tablosunu haftalık tutmaya başlamanın zamanı gelmiştir.
Sıkışıklığı önlemek için yapılabilecekler
Tabloyu her hafta güncelle
Pazartesi sabahı on dakika: geçen haftanın gerçekleşen rakamlarını yaz, önümüzdeki haftaları düzelt.
Tahsilatı takvime bağla
Büyük veresiye hesapları için ödeme günü konuş ve o günü tabloya giriş olarak yaz.
Alımı satışa göre ayarla
Nakit azaldığı haftalarda yalnızca kritik stoğa inen ürünleri sipariş et.
Ödemeleri önceden konuş
Bakiyenin yetmeyeceği hafta için toptancıyla vadeyi o hafta gelmeden konuş; son gün yapılan erteleme isteği güveni zedeler.
Nakit akışını programda görmek
Sağlam Defter'de satışlar ödeme türüne göre, giderler ve tahsilatlar kasa hareketi olarak kaydedilir; nakit akışı ekranı paranın nereden girip nereye çıktığını tarihiyle gösterir ve veresiye alacağı müşteri hesaplarında ayrıca izlenir. Ayrıntısı kasa ve gün sonu sayfasında.
