Vade farkı nasıl hesaplanır?
Vade, ödemenin yapılması gereken tarihtir. Peşin fiyatı 10.000 TL olan malı 60 gün vadeyle satıyorsan paranın bekleme maliyetini fiyata eklemek istersin. Müşteri vadeyi geçirdiğinde de geçen gün için fark isteyebilirsin; bunun oranı ve koşulu önceden konuşulup yazıya geçirilmelidir.
Vade farkı = Tutar × Aylık oran × (Gün ÷ 30)
Yıllık oran kullanılıyorsa gün sayısı 365'e bölünür.
KDV Kanunu'na göre vade farkı, asıl teslimin bir parçası sayılır ve aynı oranda KDV'ye tabidir.
Oran konuşulmadıysa ne olur?
Sözleşmede oran yoksa geciken para borcunda temerrüt faizi istenebilir. Ticari olmayan borçlarda bu, 3095 sayılı Kanun'daki kanuni faizdir: 31 Temmuz 2026'dan beri TCMB reeskont oranının %80'i, 2026 için yıllık %31 (7589 sayılı Kanunla değişik 3095 sayılı Kanun md. 1). İki işletme arasındaki ticari işlerde ise alacaklı, aynı Kanun'un 2. maddesine göre Merkez Bankası'nın kısa vadeli avans faiz oranını isteyebilir; bu oran kanuni faizden yüksek olabilir. Hangisinin geçerli olduğunu mali müşavirine ya da avukatına sor, güncel oranı resmî kaynaktan kontrol et.
Vade farkı faturası nasıl kesilir?
Vade farkı, asıl malın KDV oranıyla faturalanır: %20'lik malın vade farkına %20, %10'luk gıdanın vade farkına %10 KDV eklenir. Fatura, vade farkının tahsil edildiği ya da tahakkuk ettiği dönemde kesilir; açıklamaya hangi faturanın vadesine ait olduğu yazılır (ör. "12.08.2026 tarihli 245 no.lu faturanın 45 günlük vade farkı"). Ayrıntısı için mali müşavirine danış.
Örnek
45 gün geciken 10.000 TL, aylık %3
- Vade farkı: 10.000 × 0,03 × (45 ÷ 30) = 450 TL
- KDV (%20): 90 TL
Tahsil edilecek toplam: 10.540 TL
Sık sorulanlar
Müşteri vade farkını ödemezse ne yapılır?
Önce vade farkının oranı ve koşulu yazılı mı, ona bak; yazılı değilse oran üzerinde anlaşmak zordur. Fatura kesmeden önce müşteriyle mutabakat yapmak tartışmayı azaltır. Anlaşma olmazsa yasal yollar için avukata danış.
Resmî kaynaklar
- 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun(yeni sekmede açılır)
- 3065 sayılı KDV Kanunu (m.9 tevkifat, m.20-27 matrah, m.28 oranlar, m.35 iade, m.41 beyan)(yeni sekmede açılır)
Bu sayfa genel bilgi verir; vergi ve muhasebe kararların için mali müşavirine danış. Oran ve eşikler değişebilir, güncel hâlini resmî kaynaktan kontrol et.
